Eefjevdongen’s Weblog

presentation-crosslab22

Tijdens de les Crosslab gingen we op onderzoek uit naar de zintuigen Horen en Zien. Ik vind het zo vanzelfsprekend dat ik op straat kan lopen over het voetpad en dat ik kan uitwijken voor toeterende auto’s. Het is erg interessant om bij die ‘gewoonte’ eens stil te staan.

Met een klein groepje gingen we twee aan twee een ‘doodnormaal’ rondje lopen door Rotterdam. Als eerst deed ik mijn oordoppen in en zou ik de geblinddoekte Dorian naar de Willemsbrug begeleiden. In het begin van de tocht kon ik nog vrij goed geluid om me heen horen maar hoe verder we kwamen, hoe meer de doppen naar je oren vormen waardoor ik niks meer kon horen. Erg gek, dat je eigenlijk niet kunt communiceren met elkaar omdat Dorian natuurlijk niks kon zien, je was totaal aan elkaar overgeleverd. Het was erg grappig toen Dorian op haar mobiel gebeld werd, ze wilde opnemen maar kon natuurlijk niet zien wie er aan de lijn hing. Ze zei dat ik maar moest opnemen maar ik kon natuurlijk niks horen! De telefoon bleef maar overgaan maar we konden allebei niet reageren, dan ben je toch wel een beetje gehandicapt. Op de terugweg vanaf de brug hadden we de rollen omgedraaid en was ik even blind. Heel vreemd is dat, je voelt je zo machteloos en afhankelijk! De weg die ik net had gelopen leek wel een uur te duren en alle geluiden van auto’s, scooters en fietsers maakt de tocht nog enger. Toch ben je dan wel heel bewust van alle geluiden om je heen, ook genoot ik erg van de wind waar ik me normaal gesproken niet zo van bewust ben.
We zijn die middag nog naar Dudok gelopen. Het was behoorlijk druk in de wijk dus we hadden veel bekijks. Dorian was weer degene die geblinddoekt was, ik kon niks horen en dat was maar goed ook. Iedereen keek ons aan op straat, het zag er natuurlijk ook wel vreemd uit; 8 meiden in een rij waarvan er 4 geblinddoekt zijn met een grote zwarte lap stof. Vervolgens zijn we met de metro naar Centraal station gelopen. Dorian wilde graag de uitdaging aangaan om als ‘blinde’ met de metro te reizen. Ik liep voorop zodat Dorian mij kon volgen. Maar door de drukte om ons heel raakte Dorian een beetje in paniek waardoor ze snel in stapte. Ik had geen rekening gehouden met de palen in het gangpad (lijkt namelijk erg vanzelfsprekend), maar Dorian liep er dus tegenaan! Vervolgens wilde ze snel gaan zitten waardoor ze bij een vreemd meisje op schoot zat. Erg grappig allemaal!
Het is zo vreemd en eigenlijk een beetje minderwaardig als je zo afhankelijk bent van een ander. Je bent veel minder mobiel dan goedziende mensen. Soms wordt de onnodige vraag gesteld; wil je liever blind of doof zijn. Na dit onderzoek weet ik het zeker; allebei natuurlijk niet maar blind zijn is echt een handicap. Ik had al heel veel respect voor blinden maar nu ik weet hoe het er in het dagelijks leven aan toe gaat nog veel meer!

Ik ben dit weekend naar de bioscoop geweest in Eindhoven, een bioscoop waar ik nog nooit eerder ben geweest. De zaal was erg groot en de film was uitverkocht. Gevolg; enorm veel (irritante) geluiden om je heen. Ik heb de film The Eye gezien, de film sloot heel goed aan op het onderwerp ‘zintuigen’.  

De film vertelt het verhaal over een twintigjarig meisje dat sinds haar tweede blind is. Dankzij allerlei nieuwe technieken is het specialisten gelukt om haar na al die jaren opnieuw te kunnen laten zien. Eerst ziet ze enkel een waas voor haar ogen, maar naarmate de tijd vordert wordt alles veel scherper. Het duurt dan ook niet lang eer ze ook verschillende geesten en andere gedrochten kan waarnemen en ze in een ware nachtmerrie belandt.

Een film over blindheid dus,.. Zodra het meisje haar nieuwe ogen krijgt kijk je via haar ogen, je kijkt even vanuit haar visie. Je ziet haast niks, vage schimmen en vlekken wat de film nog spannender maakt. Heel gek om dat zo ‘mee te maken’, net alsof je ook even blind bent en niks kunt zien. Je probeert zelfs je eigen ogen goed open te houden, net alsof dat het zicht op de vage schimmen verbeterd.. Kortom; een leuke, vernieuwende maar enorm spannende film!

Tijdens de Cross-lab les hebben we een interessant onderzoek behandeld; het onderzoek van Maarten Wijntjes. Hij doet onderzoek naar het tastzintuig. Belangrijke vragen uit zijn:

* Hoe werkt tastwaarneming?

* Kun je zien met je handen, herkenning door reliëf tekeningen.

* Is visualisatie hetzelfde als waarnemen?

* Tast illusies.  

Tijdens een diavoorstelling werd getest hoe snel je hersenen een beeld herkennen. Als je een afbeelding ziet van een dier met veren en een snavel weet je meteen dat het om een vogel gaat. Als je dan een afbeelding ziet van een ‘laboratorium’ moet je eerst even goed nadenken over wat je ziet, het is een ruimte die je nog nooit eerder hebt gezien, je kunt er geen goed visueel beeld van vormen. Je slaat onbewust duizenden visuele beelden op per dag. Dus deze weet je meteen te herkennen.

Wat als je blind bent? Kun je dan een visualisatie maken? Je zou zeggen dat het bepalend is of dat je blind bent geboren, of blind bent geworden op latere leeftijd. In het laatste geval heb je al beelden gezien en kun je deze dus visualiseren in je hersenen. Toch is het mogelijk om beelden te creëren zonder dat je ook maar 1 beeld in je leven hebt gezien. Er is een schilder die zijn hele leven al blind is maar toch prachtige schilderijen maakt met kleur, schaduw en perspectief; Esref Armagan. Het is fascinerend om erover na te denken hoe dit mogelijk is. Ik heb een filmpje toegevoegd om zijn manier van werk te bekijken.

Ook kunnen blinden mensen een beeld creëren doormiddel van reliëf tekeningen. Je ‘kijkt’ met je ogen, het tastzintuig is erg belangrijk. Toch is het lastig om een juist beeld te vormen als je het voorwerp nog nooit eerder hebt gezien; je kunt het niet herkennen.

We hebben tijdens de les een test gedaan. Geblinddoekt moesten we een visualisatie maken van de reliëftekening. Als je met je ogen een afbeelding ziet van een eend is dat gemakkelijk, maar als je deze afbeelding moet ‘zien’ met je handen is dat een hele opgave! Toch vond ik het vrij gemakkelijk, ik had alle afbeeldingen geraden. Het is voor ons makkelijker om te doen, wij voelen de tekening en kunnen doormiddel van herkenning raden wat voor een afbeelding het is. We hebben er al een visueel beeld van gevormd. Voor blinden mensen geldt dit niet en zij werken echt met hun tastzintuig. Erg interessant!!

Hoe bewust eten wij eigenlijk een banaan? Je kijkt eerst of hij er nog lekker uitziet, vervolgens pel je hem open en eet je hem op. Je weet van tevoren al hoe het zal smaken; zacht, zoet, stevige structuur en toch wat melig. Maar denk je daar bewust over na als je een banaan eet? Wat als deze banaan blauw van kleur is? Het ziet er plotseling niet lekker uit en dus zal hij ook wel ‘vies smaken’. Gek eigenlijk dat wij zo visueel zijn ingesteld..! Wat als je blind bent, dan maakt het niet uit of een banaan geel of blauw is.. Als het maar lekker smaakt. En wat als je geurzintuigen ook zijn uitgeschakeld? Dan weet je niet meer of een banaan zoet is, je proeft alleen de stevige maar zachte structuur.

Dat gingen we testen… Geblinddoekt en met een dicht geknepen neus werd ik in de les gevoerd. Zes verschillende etenswaren kreeg ik voorgeschoteld maar ik wist dus niet wat ik kon verwachten. Toch wel een beetje eng, zal het vies en plakkerig zijn? Ik wist drie etenswaren te raden; appelmoes, banaan en peer. Alledrie bekende voeding met een herkenbare structuur. Je proeft dus echt niks en je kunt het ook niet zien, heel erg gek is dat! De koude aardappelpuree was verschrikkelijk; zo melig, koud en plakkerig..! Het was wel een interessante test, je gaat toch meer nadenken over hoe een product eruit ziet en of dit een relatie heeft met de smaak..